|
|
|
Thermografisch onderzoek bij paarden |
|
Het zal velen bekend voorkomen: ineens loopt je paard onregelmatig of zelfs kreupel. Je hebt geen idee hoe het kan, er is geen duidelijke oorzaak te ontdekken. Na eerst zelf goed gekeken te hebben besluit je om de veearts te laten komen. Na een uitgebreid onderzoek krijg je uiteindelijk te horen dat de oorzaak niet helemaal vast te stellen is, maar gedacht wordt aan hoefkatrol, artrose, een verrekking van de gewrichtbanden of ... vul maar in.
Het advies van de veearts luidt dan ook vaak om eerst maar eens te gaan behandelen voor de vermeende oorzaak en een aantal dagen aan te kijken of er verbetering optreedt. Als na een aantal dagen blijkt dat er geen of (te) weinig verbetering is opgetreden, kom je in fase twee terecht; een radiologisch en/of echografisch onderzoek in bepaalde gevallen zelfs een zeer kostbare MRI scan. Soms kan dit aan huis, maar meestal betekent dit dat je het (geblesseerde) paard naar de kliniek moet brengen, hetgeen natuurlijk de nodige stress oplevert, niet alleen voor het paard maar zeker ook voor de eigenaar en de begeleiders.
|
| Een tamelijk nieuwe methode die een goede aanvulling geeft op deze diagnostiekmethoden, is thermografisch onderzoek. Hierbij worden, van een afstand, thermografische foto’s gemaakt van het paard. Dit gebeurt met behulp van een hightech infrarood camera. De warmtebeelden brengen alle pijnplaatsen in het lichaam nauwkeurig in beeld. Dit onderzoek kan gewoon op stal gedaan worden. Groot voordeel is dat direct contact met het paardenlichaam niet nodig is. Geen gedoe met scheren van bepaalde delen die moeten worden gescand, geen gedoe met sedatie omdat er allerlei ‘gevaarlijke’ (röntgen)apparatuur over en om het paard heen bewegen of omdat het een paard betreft wat zich moeilijk laat benaderen / behandelen. En toch zal heel snel de juiste locatie worden opgespoord waar het probleem werkelijk zit, soms op een plaats die niemand verwachtte. Deze methode geeft dus veel minder stress en een goed beeld van de opgelopen blessure. Daarnaast is het veel goedkoper dan bijvoorbeeld röntgenfoto’s. |
Artrose in hoef
|
|
Thermografisch onderzoek bij paarden is geïntroduceerd op de Olympische Spelen van 1996, waar het een zeer adequate onderzoeksmethodiek gebleken is. Toch wordt deze vorm van diagnostiek nog niet op bredere schaal toegepast in de dierengeneeskunde. Er zijn slechts vijf plaatsen in Nederland waar met deze techniek gewerkt wordt, waarvan er twee ambulant zijn. Het voordeel van thermografisch onderzoek is, dat het direct aanwijst waar de pijn zit. Heel vaak blijkt dat een kreupelheid in een been wordt veroorzaakt door een pijn in een ander gedeelte van het lichaam.
|
| Voordat de opnames worden gemaakt, wordt een inventarisatie gemaakt van de klachten. Op basis daarvan kan bepaald worden welke opnames er gemaakt moeten worden. Er zijn verschillende onderzoekmodules. Naast een volledig onderzoek kan er ook een deelonderzoek plaatsvinden, bv. alleen de voor- of achterbenen, rug of een enkele hoef. De beelden worden ter plaatse op de computer met speciale software bekeken en geanalyseerd. Aan de hand van deze beelden kan uiteindelijk het verdere behandelplan door de veearts of osteopaat worden opgesteld, maar nu exact gericht op de locatie waar het probleem zich voordoet. |
Hoefkatrolontsteking
|
|
Na analyse van de beelden wordt er een rapport opgemaakt compleet met de betreffende thermografisch beelden. Soms betekent dit dat er alsnog röntgenonderzoek of een scan gemaakt moet worden, maar omdat de exacte locatie bekend is hoeven er geen onnodige onderzoeken plaats te vinden die veelal ook geldverslindend zijn. Meestal is dit niet nodig en kan de behandelaar goed en adequaat gaan behandelen aan de hand van de uitgebreide rapportage.
|
Gelukkig wordt door de veeartsen de thermografie steeds meer op waarde geschat en zien we dat steeds vaker de veearts na een eerste onderzoek bij twijfel een thermografisch onderzoek laat verrichten. Wanneer dit in opdracht van een dierenarts is, die vervolgens de kosten in rekening brengt, valt dit veelal gewoon onder de verzekering.
Meestal is het de eigenaar die een dergelijk onderzoek aanvraagt. De kosten vallen wel mee, voor een algeheel onderzoek ben je € 125,= kwijt inclusief rapportage, plus eventuele voorrijkosten. Aanzienlijk goedkoper dus dan een röntgenonderzoek of een scan. |
Hoefzweer in kroonrand
|
|
Thermografisch onderzoek wordt echter niet alleen toegepast bij het opsporen van blessures. Ook bij de aankoop van een paard is eerst een thermografisch onderzoek een eyeopener. Peesblessures en andere ‘mankementen’ kunnen in beeld gebracht worden nog voordat wordt besloten tot de aankoop. Thermografisch onderzoek kan ook heel goed gebruikt worden om drukplekken van zadels in beeld te brengen, hoefproblemen zoals hoefbevangenheid of hoefzweren op te sporen, of gewoon als routineonderzoek om het paard vrij van blessures te houden. Daarnaast is thermografisch onderzoek bijzonder goed toepasbaar om onderzoeken te ondersteunen voor voedingssupplementen welke de motion van het paard betreffen. Het spreekt vanzelf dat wanneer we met deze techniek trauma’s kunnen opsporen, we met dezelfde techniek ook de voortgang van het genezingsproces kunnen volgen. Dit is interessant omdat op basis hiervan de revalidatie- en trainingsschema’s kunnen worden op- en bijgesteld.
|
|
Om bij paarden thermografisch onderzoek te verrichten moeten we wel met een aantal zaken rekening houden. Omdat we warmtebeelden vastleggen die op de tiende graad nauwkeurig kunnen zijn is het heel belangrijk om voorafgaand aan het onderzoek het paard minimaal twee uur op stal te hebben. Het paard moet droog zijn, mag geen dekens op hebben en mag een uur voorafgaande aan het onderzoek niet worden geborsteld, afgespoten, hoeven ingevet of bandages dragen, aangezien dit de temperatuurbeelden zal beïnvloeden.
Ten aanzien van de ruimte waarin het onderzoek wordt uitgevoerd worden ook wat eisen gesteld. Zo mag er geen voelbare windstroom in de ruimte zijn en moet de ondergrond droog en hard zijn. Uiteraard hoeft de ruimte niet geclimatiseerd te zijn. In de buitenlucht kunnen geen betrouwbare opnames gemaakt worden. Verder moet het een ruimte zijn waar we vrij om het paard heen kunnen lopen omdat we vaak opnames moeten maken op enkele meters afstand van het paard.
Soms willen we nadat we opnames in rusttoestand hebben gemaakt ook nog opnames maken van het paard na beweging, al dan niet onder het zadel. Daarom is het belangrijk ervoor te zorgen dat het volledige harnachement voorhanden is.
|
Hoefzweer in zool
|
|
Het beoordelen van de beelden vereist kennis van zaken. De warmte-uitstraling van het paardenlichaam wordt door de infraroodcamera opgenomen en er wordt een beeld pixelgewijs met kleuren opgemaakt. De opschaling van de kleurschakering wordt in de camera door de minimale- en maximale gemeten temperatuur vastgesteld. In de camera, maar ook in de speciale software, kan deze kleurschakering worden veranderd en bijgesteld. De beelden worden vanaf de camera door de computer ingelezen, waarna elke opname apart kan worden bestudeerd. Door met de verschillende kleurschakeringen te variëren en in te zoomen, is het mogelijk de traumaplekken duidelijk zichtbaar te maken. Met de geavanceerde camera is het mogelijk om bij elke opname een halve minuut tekst in te spreken. Nadat de speciale files van de camera op de computer zijn overgezet kan bij elke opname deze spraakopname afgespeeld worden. Zo kunnen verwisselingen met verschillende opnames voorkomen worden en hoeft er tijdens de opnames niet steeds genoteerd te worden waarvan de opname gemaakt is.
|
Het is belangrijk om de beelden juist te interpreteren. Een trauma wordt in zijn algemeenheid weergegeven door meer doorbloeding en een hogere temperatuur (ontsteking), bv. aangegeven door een diep rode tot witte kleur.
Het is echter ook mogelijk dat een probleem wordt veroorzaakt doordat een trauma de doorbloeding juist stagneert, en een dergelijk probleem geeft een temperatuur die lager is dan zijn omgeving en dat is zichtbaar als een groene tot blauwe kleur. We zien dit regelmatig bij beenproblemen.
Door het kleurverschil en de scherpe aftekening kan exact bepaald worden waar de doorbloeding stagneert, kunnen eventueel detailopnames gemaakt worden en kan op de exacte plaats de behandeling plaatsvinden. |
Scheur in knieband
|
|
Natuurlijk is het niet altijd noodzakelijk om een geheel paard te onderzoeken. Wanneer er duidelijk is vastgesteld dat er een probleem in een van de benen aanwezig is, kan worden volstaan met een deelonderzoek. Wel is het belangrijk dat beide voor- of achterbenen worden opgenomen, want bij het analyseren worden deze met elkaar vergeleken op afwijkingen. Uiteraard is een deelonderzoek goedkoper dan een algeheel onderzoek.
Met deze techniek kunnen ook hoefzweren opgespoord worden en in zo’n geval zijn vaak enkele opnames van de betreffende hoef al voldoende om vast te stellen waar en hoe hoog de hoefzweer zit.
Van elk onderzoek kan een rapportage worden gemaakt. In een dergelijke rapportage worden de relevante beelden opgenomen en van alle meetpunten of meetgebieden wordt een diagram weergegeven met de gevonden temperatuurwaarden in dat punt of gebied. Hierdoor kan de behandelaar makkelijk de beelden beoordelen. Uiteraard kan de arts of therapeut die de behandeling gaat uitvoeren contact opnemen met degene die de opnames gemaakt en beoordeeld heeft.
Hoewel thermografie een vorm van diagnostiek is moet je deze onderzoeksvorm vooral als hulpmiddel in de diagnostiek zien. Uiteindelijk dient de diagnose door de behandeld veearts of therapeut gesteld te worden, en die zal uiteindelijk het behandelplan opstellen.
www.thermografischonderzoekpaard.nl
|
| NAAR BOVEN |
